Risk Değerlendirmesi konusunda yeni yaklaşıma göre İşverenler, işyerlerinde özel risklerden etkilenebilecek çalışanların durumunu da kapsayacak şekilde sağlık ve güvenlik yönünden Risk Değerlendirmesi yapmakla yükümlüdür. Aynı şekilde toplu yaşam alanları apartmanlar risk analizi yapmalıdır. aynı şekilde avm (alışveriş merkezi) risk analizi çalışmaları örneği vardır. Sanayi olmamasına rağmen apartmanlarda risk analizi, alışveriş merkezlerinde risk analizi çalışması yapılmak zorundadır.

İşveren risk analizi sonucuna göre alınması gereken koruyucu önlemlere ve kullanılması gereken koruyucu ekipmana karar verir.

Şirketimiz Risk Değerlendirmesi çalışmaları ve raporlaması için işyerinin risk grubuna ve çalışan sayısına göre en uygun çözümleri sunmaktadır. Risk Değerlendirmesi uygulamaları Bakanlık sertifikalı uzman mühendisler tarafından hazırlanmaktadır. Risk Değerlendirmesi belge niteliği taşıdığından uygulama yapılan işin özelliğine göre konunun uzmanları tarafından yapılması gereken bir ekip çalışmasıdır.

Yeni yaklaşımın en önemli unsuru risk değerlendirmesi ( risk analizi ) kavramıdır. Risk, tehlikelerden kaynaklanan bir olayın, meydana gelme ihtimali ile zarar verme derecesinin bileşkesidir. Risk değerlendirmesi, tüm proseslerde , riskin büyüklüğünü tahmin etmek ve riske tahammül edilip edilemeyeceğine karar vermektir. Sistematik olarak tehlikeleri belirlemek, riskleri ortaya çıkarmak ve riskleri kontrol etmek için uygun nitel veya nicel yöntemler kullanarak yapılan çalışmaların bütünüdür.

Çalışmalarımız sonucunda RİSK DEĞERLENDİRME TABLOSU(Tehlike,risk, önlemler, kayıtlar ve dayanaklar…) ve ACİL DURUM EYLEM PLANI hazırlanarak denetimlerde gösterilmek sureti ile dosyalanır.

Risk nedir? Bu sorunun yanıtı sözlüklerde düzgün olarak yapılmamıstır. Risk için asagıdaki tanımı kullanabiliriz. Bir olay veya bir olgunun içinde , onun dogası geregi var olan, ve gerçeklestigi zaman kesinlikle zarar veren durumdur.

Örnekle açıklamak gerekirse;

Bir bardagı düsünün. Cam bardak için her zaman, camın dogası geregi olarak kırılma riski vardır. Ancak bardak her zaman kırılmaz, kırıldıgında ise artık bir zarar söz konusudur.

Risk içinde yarar olması söz konusu degildir. Bazıları “Borsada riske girdim ve kazandım” diyerek riskte yarar da oldugunu kanıtlamak istemektedirler. Oysa borsada risk kaybetmektir. Bu kisiler, risk gerçeklesmedigi için kazanmıslardır. Yani

kaybetmedikleri için risk tanımı içinde kazancın da olması gerektigini kendilerince savunmaktadırlar.

Tehlike nedir? Sözlüklerde tehlikenin de tam olarak anlasılır tanımı yok. Tehlike için asagıdaki tanım kullanılabilir.

Tehlike= Zarar, hasar veya yaralanma potansiyelidir. Tehlikeli durum dendiginde de zarar verebilecek bir durumdan söz edilmektedir. Risk ile tehlike arasında ince bir fark vardır. Risk bir olay veya olgunun dogası geregi vardır ve ancak hissedilebilir. Oysa tehlike daha somut olarak duyu organlarımızla algılayabilecegimiz bir durumdur. Riskin gerçeklesebilmesi için riski açıga çıkaracak bir tehlikenin veya bir olayın olması gerekir. Cam bardagın kırılması için, düsme tehlikesinin olması örnek

olarak verilebilir. Bogulma riskinin açıga çıkması için; Kisinin yüzme bilmemesi, yüzerken kramp girmesi, denizin çok dalgalı olması gibi somut olarak algılayabilecegimiz bir tehlikenin olması gerekir. Risk ve tehlike birbirinden ayrılmaz ikilidir. Risk ve tehlike iyi kavrandıgında is kazaları ve meslek hastalıkları ile, büyük zararlara neden olan olagan dısı durumların önemi daha kolay anlasılabilecek ve önlem alınması da o oranda kolaylasacaktır.

Risk analizi, işletmelerin işlevleri sırasında ortaya çıkabilecek risklerin önceden dikkatli bir biçimde ve ayrıntıları ile tanımlanıp değerlendirilmesi ve bu riskleri minimize edecek veya tam olarak ortadan kaldıracak önlemlerin alınması olarak tanımlanabilir.

İşyerlerinde çalışma şartlarından veya işin yürütülmesi esnasındaki koşullardan kaynaklanan çeşitli riskler bulunmakta, bu riskler sebebiyle çeşitli sıklık ve büyüklükte iş kazaları ve meslek hastalıkları meydana gelmektedir.

Risk analizive risk değerlendirmesi, iş kazaları ve meslek hastalıklarına karşı alınacak tüm güvenlik tedbirlerini, yasal mevzuat gereği İşletmelerde uygulanması gereken Sağlık ve Güvenlik Şartlarını ve bu şartların iyileştirilmesini zorunlu kılmaktadır. Aşan danışmanlık risk değerlendirme programlarında İş Güvenliği risk analizi çalışmaları bu kapsamda ele almakta ve işletmelerde belirlenen risklerin bertaraf edilmesi için uygun çözüm metotları sunmaktadır.

İşyerlerinde mevcut veya dış kaynaklı tehlikelerin, işçilere, işverene ve üretim sürecine verebileceği zararların ve bunlara karşı alınacak önlemlerin belirlenmesi amacıyla; belirlenen riskleri sayısal olarak değerlendirmek ve belirlenen riskin tehlike ve oluşum koşullarını göz önüne alarak bu risklerin bertaraf veya minimize edilmesini sağlamak amacıyla yapılan, çeşitli gözlem ve ölçümlere dayalı bir çalışma ortaya konulması gerekmektedir. Bu çalışma sonucunda elde edilen verilere dayanarak işyerlerinde risklerin tahammül edilebilir seviyeye indirilmesine çalışılır.

Risk değerlendirmesi, sürekli bir biçimde izlenmesi gereken, tüm işletme personelinin aktif katkı vermesi gerekli olan bir çalışma olup,bu aktif katkı sayesinde işletmenin tamamında bulunan risklere karşı gerekli risk önleme ve azaltma çalışmaları sağlıklı biçimde yapılabilmektedir.

İş güvenliği risk değerlendirmesi çalışmaları:
İş Güvenliği; iyi yetişmiş tecrübeli personeli ile iş yerlerinde iş kazaları ve meslek hastalıkları risklerini önlemek amacıyla ‘tehlike ve risk değerlendirmesi’ hizmeti vermektedir. Bu bağlamda ‘iş güvenliği uzmanı’ personelimiz işyerinde tüm saha içerisinde iş proseslerini ve tehlike kaynaklarını gerekli süre içerisinde izlemekte ve çeşitli ölçümler ve gözlemler yardımıyla işyerindeki riskleri belirlemektedir. Yapılan değerlendirme çalışması “risk değerlendirme raporu” şeklinde işletmeye sunulmaktadır. Bu raporlama çalışması işyerleri için bir ‘iş güvenliği yol haritası’dır.
İşyerlerinin yapması gereken bu yol haritasını takip ederek mevcut tehlike kaynaklarını ve riskleri en aza indirmeye çalışmaktır. Bu çalışmanın işyeri faaliyetini sürdürdüğü sürece devam etmesi ve işyerindeki çalışma şartları ve yeni durumlara bağlı şekilde sürekli yenilenmesi gereklidir. Risk değerlendirme çalışmalarında çalışan tüm personelin aktif katılımını sağlamak için risk değerlendirmesi çalışmalarının ‘iş güvenliği eğitimleri’ ile desteklenmesi gereklidir.

Risk Analizi uygulamaları aşağıda belirlenen şekli ile ele alınmaktadır.
•Risk Analizi ekibinin belirlenmesi
•Belirlenen ekibe yönelik Risk Analizi Eğitimi Verilmesi
•Makine, iş süreçleri, çalışma ortamı ve çevresel risklerin belirlenmesi
• Tüm belirlenen Risklerin ekiple beraber ele alınarak değerlendirilmesi kategorize edilmesi
• Risk analizi ekibince risklerin kategorize edilmesi
• Belirlenen risklerle ilgili takipçilerin belirlenmesi ve bertaraf sürelerinin tebliğ edilmesi
• Risk analizinin canlı tutulması ve dokümanların uygun kaydının yapılması, bertaraf edilen riskin kayıt altına alınması ile ilgili ekip sekreterinin görevlendirilmesi.
• Riskin ortadan kaldırıldıktan sonra tekrar oluşumu ile ilgili güvenlik talimatlarının ve kontrollerinin oluşturulması
• Bu uygulamaları desteklemek ve risk analizine çalışanı katmak adına gerekli eğitimlerin verilmesi.

TEHLİKE TANIMLAMASI NASIL YAPILIR
Risk değerlendirmesinde öncelikle tehlikeler tanımlanır. Tehlikeler tanımlanırken çalışma ortamı, işyeri bina ve eklentileri, işyerinde yürütülen faaliyetler ile iş ve işlemler, üretim süreç ve teknikleri, iş ekipmanları, kullanılan maddeler, artık ve atıklarla ilgili işlemler, organizasyon ve hiyerarşik yapı, görev, yetki ve sorumluluklar, işe başlamadan önce ilgili mevzuat gereği alınacak çalışma izin belgeleri, çalışanların eğitim, yaş, cinsiyet ve benzeri özellikleri ile sağlık gözetimi kayıtları, genç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel politika gerektiren gruplar ile kadın çalışanların durumları, işyerinin teftiş sonuçları, meslek hastalığı kayıtları, iş kazası kayıtları, işyerinde meydana gelen ancak yaralanma veya ölüme neden olmadığı halde işyeri ya da iş ekipmanının zarara uğramasına yol açan olaylara ilişkin kayıtlar, acil durum planları, sağlık ve güvenlik planı ve patlamadan korunma dokümanı gibi belirli işyerlerinde hazırlanması gereken dokümanlar vb bilgiler toplanarak yapılır.

İş Sağlığı ve Güvenliği çalışmaları, sadece yasal gereklilikleri yerine getirmek açısından değil, risklere maruz kalabilecek çalışanlar ve ilgili diğer taraflar için, riskleri yok etmek veya en aza indirmek açısından da önem arz etmektedir. AŞAN DANIŞMANLIK, AB uyum sürecinde daha da önem kazanan İş Sağlığı ve Güvenliği Danışmanlık hizmetini, bünyesinde yer alan A, B, C Sınıfı İş Güvenliği Uzmanları, İş Müfettişleri, Akademisyenler ve konularında uzmanlaşmış mühendisler ile yürütmektedir.

Danışmanlık hizmeti kapsamında olan bazı çalışmalarımız
1. İşyerinin İncelenmesi ve Ön Durum Tespiti
a.İşyeri İş Güvenliği Uzmanlarımız tarafından periyodik olarak denetlenerek görülen eksiklikler ve iyileştirme önerileri rapor halinde yönetime sunulması,
b.İşyerinde kullanılması gereken Güvenlik ve Sağlık İşaretlerinin tespiti,
c.Kullanılan Kişisel Koruyucuların takibi ve iyileştirme önerilerinin sunulması,
d.İşyerinde çalışan personelin görevlerine göre Sağlık Standartlarının Oluşturulması,
e.İzleme ve Ölçme Planının Oluşturulması ve takibi,

2. Risk Analizinin Hazırlanması,
a.Risk Analizi çalışma grubunun oluşturulması,
b.Çalışma Grubuna Risk Analizi Eğitimlerinin verilmesi,
c.Risk Analizi hazırlama formlarının verilmesi,
d.İşyeri Risk Analizlerinin hazırlanması,

3. İSG Kurulunun Oluşturulması ve İştiraki
a.Kurul atamalarının yapılması,
b.Üyelerin Görev Yetki ve Sorumluluklarının Hazırlanması,
c.Kurul Yıllık çalışma planının hazırlanması,
d.Kurul yıllık Faaliyet raporunun hazırlanması,
e.İSG Kuruluna her ay iştirak edilmesi,
f.İSG Kurul İç Yönetmeliğinin hazırlanması,

4. İşyerinin Periyodik olarak Denetlemesi ve Raporlanması,
a.Tüm işyerleri İş Güvenliği Uzmanlarımız tarafından periyodik olarak denetlenerek görülen eksiklikler ve iyileştirme önerileri rapor halinde Yönetime
sunulması,
b.Denetim esnasında giderilebilecek olan hususlar anında giderilecektir.

5. İşletme İçin Gerekli Olan Dokümantasyon Yapısının Hazırlanması
a.KKD Kullanma talimatlarının hazırlanması,
b.İş Sağlığı ve Güvenliği talimatlarının hazırlanması,
c.Çalışma talimatlarının hazırlanması ve/veya güncellenmesinde teknik destek verilmesi,
d.Kaza ve Olay araştırma dokümanları,
e.İş Sağlığı ve Güvenliği kapsamında işyerinin ihtiyacına göre gerekli olabilecek diğer dokümanların hazırlanması,

6. Acil Durum Çalışmalarının Yürütülmesi
a.Acil Eylem Planlarının Hazırlanması
b.Acil Durum Ekiplerinin Oluşturulması
c.Yangın Eğitimi ve Senaryo Uygulamalı Yangın Tatbikatı
d.Tatbikat Raporlarının Oluşturulması

7. Yönetici ve Çalışanların İş Sağlığı, İş Güvenliği Eğitimleri
- Genel eğitim planına uygun olarak yıl içinde düzenlenecek iş sağlığı ve iş güvenliği eğitim faaliyetlerini gösterir bir Yıllık Eğitim Programı hazırlanır.
- Eğitim Süresi: Eğitimler 45 dakika ders 15 dakika ara verilmek sureti gerçekleştirilmektedir.
- Katılımcı Sayısı: Eğitimlerimizin etkinliği açısından eğitim katılımcı sayısının programda belirtilen kişi sayısını geçmemesi gerekmektedir.
- Eğitim Şekli: Eğitimlerimiz uzmanlarımız tarafından slayt gösterileri, animasyon filmler ve uygulamalı çalışmalar ile gerçekleştirilmektedir.
- Eğitim Dokümanları: Eğitimden önce eğitim notları PC ortamında teslim edilmektedir.
- Belgelendirme: Eğitime katılan tüm personele “Katılım Sertifikası” verilecektir. Belge için eğitime devam zorunluluğu bulunmaktadır.
- Eğitmen: Eğitimlerimiz ÇSGB Sertifikalı İş Güvenliği Uzmanlarımız ve alanlarında Uzmanlaşmış Mühendislerimiz tarafından verilmektedir.

8. Patlamadan Korunma Dokümanı hazırlanması,

9. ÇSGB İş Müfettişlerinin gerçekleştireceği Denetimlere firmanın hazırlanması ve iştirak edilmesi,

10. Mevzuat değişikliklerinden firmanın haberdar edilmesi,
4857 sayılı İş Kanunu ve bu Kanun uyarınca çıkartılmış olan İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin Mevzuat değişiklikleri e-mail, faks ve telefon ile bildirilir.

11. Oluşabilecek kaza sonrası kaza-araştırma raporlarının oluşturulması, düzeltici faaliyetlerin belirlenmesinde teknik destek verilmesi,

12. Şirket Merkezimizden telefon, mail, faks vb. ile yürütülecek olan sürekli danışmanlık hizmetleri.

Resmi Gazete Sayısı: 28512

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği yönünden yapılacak risk değerlendirmesinin usul ve esaslarını düzenlemektir.

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamındaki işyerlerini kapsar.

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 10 uncu ve 30 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,

b) Kabul edilebilir risk seviyesi: Yasal yükümlülüklere ve işyerinin önleme politikasına uygun, kayıp veya yaralanma oluşturmayacak risk seviyesini,

c) Kanun: 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununu,

ç) Önleme: İşyerinde yürütülen işlerin bütün safhalarında iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili riskleri ortadan kaldırmak veya azaltmak için planlanan ve alınan tedbirlerin tümünü,

d) Ramak kala olay: İşyerinde meydana gelen; çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olduğu halde zarara uğratmayan olayı,

e) Risk: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalini,

f) Risk değerlendirmesi: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılması gerekli çalışmaları,

g) Tehlike: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini,

ifade eder.

MADDE 5 – (1) İşveren; çalışma ortamının ve çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlama, sürdürme ve geliştirme amacı ile iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır.

(2) Risk değerlendirmesinin gerçekleştirilmiş olması; işverenin, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

(3) İşveren, risk değerlendirmesi çalışmalarında görevlendirilen kişi veya kişilere risk değerlendirmesi ile ilgili ihtiyaç duydukları her türlü bilgi ve belgeyi temin eder.

MADDE 6 – (1) Risk değerlendirmesi, işverenin oluşturduğu bir ekip tarafından gerçekleştirilir. Risk değerlendirmesi ekibi aşağıdakilerden oluşur.

a) İşveren veya işveren vekili.

b) İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanları ile işyeri hekimleri.

c) İşyerindeki çalışan temsilcileri.

ç) İşyerindeki destek elemanları.

d) İşyerindeki bütün birimleri temsil edecek şekilde belirlenen ve işyerinde yürütülen çalışmalar, mevcut veya muhtemel tehlike kaynakları ile riskler konusunda bilgi sahibi çalışanlar.

(2) İşveren, ihtiyaç duyulduğunda bu ekibe destek olmak üzere işyeri dışındaki kişi ve kuruluşlardan hizmet alabilir.

(3) Risk değerlendirmesi çalışmalarının koordinasyonu işveren veya işveren tarafından ekip içinden görevlendirilen bir kişi tarafından da sağlanabilir.

(4) İşveren, risk değerlendirmesi çalışmalarında görevlendirilen kişi veya kişilerin görevlerini yerine getirmeleri amacıyla araç, gereç, mekân ve zaman gibi gerekli bütün ihtiyaçlarını karşılar, görevlerini yürütmeleri sebebiyle hak ve yetkilerini kısıtlayamaz.

(5) Risk değerlendirmesi çalışmalarında görevlendirilen kişi veya kişiler işveren tarafından sağlanan bilgi ve belgeleri korur ve gizli tutar.

MADDE 7 – (1) Risk değerlendirmesi; tüm işyerleri için tasarım veya kuruluş aşamasından başlamak üzere tehlikeleri tanımlama, riskleri belirleme ve analiz etme, risk kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması, dokümantasyon, yapılan çalışmaların güncellenmesi ve gerektiğinde yenileme aşamaları izlenerek gerçekleştirilir.

(2) Çalışanların risk değerlendirmesi çalışması yapılırken ihtiyaç duyulan her aşamada sürece katılarak görüşlerinin alınması sağlanır.

MADDE 8 – (1) Tehlikeler tanımlanırken çalışma ortamı, çalışanlar ve işyerine ilişkin ilgisine göre asgari olarak aşağıda belirtilen bilgiler toplanır.

a) İşyeri bina ve eklentileri.

b) İşyerinde yürütülen faaliyetler ile iş ve işlemler.

c) Üretim süreç ve teknikleri.

ç) İş ekipmanları.

d) Kullanılan maddeler.

e) Artık ve atıklarla ilgili işlemler.

f) Organizasyon ve hiyerarşik yapı, görev, yetki ve sorumluluklar.

g) Çalışanların tecrübe ve düşünceleri.

ğ) İşe başlamadan önce ilgili mevzuat gereği alınacak çalışma izin belgeleri.

h) Çalışanların eğitim, yaş, cinsiyet ve benzeri özellikleri ile sağlık gözetimi kayıtları.

ı) Genç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel politika gerektiren gruplar ile kadın çalışanların durumu.

i) İşyerinin teftiş sonuçları.

j) Meslek hastalığı kayıtları.

k) İş kazası kayıtları.

l) İşyerinde meydana gelen ancak yaralanma veya ölüme neden olmadığı halde işyeri ya da iş ekipmanının zarara uğramasına yol açan olaylara ilişkin kayıtlar.

m) Ramak kala olay kayıtları.

n) Malzeme güvenlik bilgi formları.

o) Ortam ve kişisel maruziyet düzeyi ölçüm sonuçları.

ö) Varsa daha önce yapılmış risk değerlendirmesi çalışmaları.

p) Acil durum planları.

r) Sağlık ve güvenlik planı ve patlamadan korunma dokümanı gibi belirli işyerlerinde hazırlanması gereken dokümanlar.

(2) Tehlikelere ilişkin bilgiler toplanırken aynı üretim, yöntem ve teknikleri ile üretim yapan benzer işyerlerinde meydana gelen iş kazaları ve ortaya çıkan meslek hastalıkları da değerlendirilebilir.

(3) Toplanan bilgiler ışığında; iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili mevzuatta yer alan hükümler de dikkate alınarak, çalışma ortamında bulunan fiziksel, kimyasal, biyolojik, psikososyal, ergonomik ve benzeri tehlike kaynaklarından oluşan veya bunların etkileşimi sonucu ortaya çıkabilecek tehlikeler belirlenir ve kayda alınır. Bu belirleme yapılırken aşağıdaki hususlar, bu hususlardan etkilenecekler ve ne şekilde etkilenebilecekleri göz önünde bulundurulur.

a) İşletmenin yeri nedeniyle ortaya çıkabilecek tehlikeler.

b) Seçilen alanda, işyeri bina ve eklentilerinin plana uygun yerleştirilmemesi veya planda olmayan ilavelerin yapılmasından kaynaklanabilecek tehlikeler.

c) İşyeri bina ve eklentilerinin yapı ve yapım tarzı ile seçilen yapı malzemelerinden kaynaklanabilecek tehlikeler.

ç) Bakım ve onarım işleri de dahil işyerinde yürütülecek her türlü faaliyet esnasında çalışma usulleri, vardiya düzeni, ekip çalışması, organizasyon, nezaret sistemi, hiyerarşik düzen, ziyaretçi veya işyeri çalışanı olmayan diğer kişiler gibi faktörlerden kaynaklanabilecek tehlikeler.

d) İşin yürütümü, üretim teknikleri, kullanılan maddeler, makine ve ekipman, araç ve gereçler ile bunların çalışanların fiziksel özelliklerine uygun tasarlanmaması veya kullanılmamasından kaynaklanabilecek tehlikeler.

e) Kuvvetli akım, aydınlatma, paratoner, topraklama gibi elektrik tesisatının bileşenleri ile ısıtma, havalandırma, atmosferik ve çevresel şartlardan korunma, drenaj, arıtma, yangın önleme ve mücadele ekipmanı ile benzeri yardımcı tesisat ve donanımlardan kaynaklanabilecek tehlikeler.

f) İşyerinde yanma, parlama veya patlama ihtimali olan maddelerin işlenmesi, kullanılması, taşınması, depolanması ya da imha edilmesinden kaynaklanabilecek tehlikeler.

g) Çalışma ortamına ilişkin hijyen koşulları ile çalışanların kişisel hijyen alışkanlıklarından kaynaklanabilecek tehlikeler.

ğ) Çalışanın, işyeri içerisindeki ulaşım yollarının kullanımından kaynaklanabilecek tehlikeler.

h) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili yeterli eğitim almaması, bilgilendirilmemesi, çalışanlara uygun talimat verilmemesi veya çalışma izni prosedürü gereken durumlarda bu izin olmaksızın çalışılmasından kaynaklanabilecek tehlikeler.

(4) Çalışma ortamında bulunan fiziksel, kimyasal, biyolojik, psikososyal, ergonomik ve benzeri tehlike kaynaklarının neden olduğu tehlikeler ile ilgili işyerinde daha önce kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırma çalışması yapılmamış ise risk değerlendirmesi çalışmalarında kullanılmak üzere; bu tehlikelerin, nitelik ve niceliklerini ve çalışanların bunlara maruziyet seviyelerini belirlemek amacıyla gerekli bütün kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırmalar yapılır.

MADDE 9 – (1) Tespit edilmiş olan tehlikelerin her biri ayrı ayrı dikkate alınarak bu tehlikelerden kaynaklanabilecek risklerin hangi sıklıkta oluşabileceği ile bu risklerden kimlerin, nelerin, ne şekilde ve hangi şiddette zarar görebileceği belirlenir. Bu belirleme yapılırken mevcut kontrol tedbirlerinin etkisi de göz önünde bulundurulur.

(2) Toplanan bilgi ve veriler ışığında belirlenen riskler; işletmenin faaliyetine ilişkin özellikleri, işyerindeki tehlike veya risklerin nitelikleri ve işyerinin kısıtları gibi faktörler ya da ulusal veya uluslararası standartlar esas alınarak seçilen yöntemlerden biri veya birkaçı bir arada kullanılarak analiz edilir.

(3) İşyerinde birbirinden farklı işlerin yürütüldüğü bölümlerin bulunması halinde birinci ve ikinci fıkralardaki hususlar her bir bölüm için tekrarlanır.

(4) Analizin ayrı ayrı bölümler için yapılması halinde bölümlerin etkileşimleri de dikkate alınarak bir bütün olarak ele alınıp sonuçlandırılır.

(5) Analiz edilen riskler, kontrol tedbirlerine karar verilmek üzere etkilerinin büyüklüğüne ve önemlerine göre en yüksek risk seviyesine sahip olandan başlanarak sıralanır ve yazılı hale getirilir.

MADDE 10 – (1) Risklerin kontrolünde şu adımlar uygulanır.

a) Planlama: Analiz edilerek etkilerinin büyüklüğüne ve önemine göre sıralı hale getirilen risklerin kontrolü amacıyla bir planlama yapılır.

b) Risk kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması: Riskin tamamen bertaraf edilmesi, bu mümkün değil ise riskin kabul edilebilir seviyeye indirilmesi için aşağıdaki adımlar uygulanır.

1) Tehlike veya tehlike kaynaklarının ortadan kaldırılması.

2) Tehlikelinin, tehlikeli olmayanla veya daha az tehlikeli olanla değiştirilmesi.

3) Riskler ile kaynağında mücadele edilmesi.

c) Risk kontrol tedbirlerinin uygulanması: Kararlaştırılan tedbirlerin iş ve işlem basamakları, işlemi yapacak kişi ya da işyeri bölümü, sorumlu kişi ya da işyeri bölümü, başlama ve bitiş tarihi ile benzeri bilgileri içeren planlar hazırlanır. Bu planlar işverence uygulamaya konulur.

ç) Uygulamaların izlenmesi: Hazırlanan planların uygulama adımları düzenli olarak izlenir, denetlenir ve aksayan yönler tespit edilerek gerekli düzeltici ve önleyici işlemler tamamlanır.

(2) Risk kontrol adımları uygulanırken toplu korunma önlemlerine, kişisel korunma önlemlerine göre öncelik verilmesi ve uygulanacak önlemlerin yeni risklere neden olmaması sağlanır.

(3) Belirlenen risk için kontrol tedbirlerinin hayata geçirilmesinden sonra yeniden risk seviyesi tespiti yapılır. Yeni seviye, kabul edilebilir risk seviyesinin üzerinde ise bu maddedeki adımlar tekrarlanır.

MADDE 11 – (1) Risk değerlendirmesi asgarî aşağıdaki hususları kapsayacak şekilde dokümante edilir.

a) İşyerinin unvanı, adresi ve işverenin adı.

b) Gerçekleştiren kişilerin isim ve unvanları ile bunlardan iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi olanların Bakanlıkça verilmiş belge bilgileri.

c) Gerçekleştirildiği tarih ve geçerlilik tarihi.

ç) Risk değerlendirmesi işyerindeki farklı bölümler için ayrı ayrı yapılmışsa her birinin adı.

d) Belirlenen tehlike kaynakları ile tehlikeler.

e) Tespit edilen riskler.

f) Risk analizinde kullanılan yöntem veya yöntemler.

g) Tespit edilen risklerin önem ve öncelik sırasını da içeren analiz sonuçları.

ğ) Düzeltici ve önleyici kontrol tedbirleri, gerçekleştirilme tarihleri ve sonrasında tespit edilen risk seviyesi.

(2) Risk değerlendirmesi dokümanının sayfaları numaralandırılarak; gerçekleştiren kişiler tarafından her sayfası paraflanıp, son sayfası imzalanır ve işyerinde saklanır.

(3) Risk değerlendirmesi dokümanı elektronik ve benzeri ortamlarda hazırlanıp arşivlenebilir.

MADDE 12 – (1) Yapılmış olan risk değerlendirmesi; tehlike sınıfına göre çok tehlikeli, tehlikeli ve az tehlikeli işyerlerinde sırasıyla en geç iki, dört ve altı yılda bir yenilenir.

(2) Aşağıda belirtilen durumlarda ortaya çıkabilecek yeni risklerin, işyerinin tamamını veya bir bölümünü etkiliyor olması göz önünde bulundurularak risk değerlendirmesi tamamen veya kısmen yenilenir.

a) İşyerinin taşınması veya binalarda değişiklik yapılması.

b) İşyerinde uygulanan teknoloji, kullanılan madde ve ekipmanlarda değişiklikler meydana gelmesi.

c) Üretim yönteminde değişiklikler olması.

ç) İş kazası, meslek hastalığı veya ramak kala olay meydana gelmesi.

d) Çalışma ortamına ait sınır değerlere ilişkin bir mevzuat değişikliği olması.

e) Çalışma ortamı ölçümü ve sağlık gözetim sonuçlarına göre gerekli görülmesi.

f) İşyeri dışından kaynaklanan ve işyerini etkileyebilecek yeni bir tehlikenin ortaya çıkması.

MADDE 13 – (1) Kanunun 29 uncu maddesi gereğince büyük kaza önleme politika belgesi veya güvenlik raporu hazırlanan işyerlerinde; bu belge ve raporlarda değerlendirilmiş riskler, bu Yönetmeliğe göre yapılacak risk değerlendirmesinde dikkate alınarak kullanılır.

MADDE 14 – (1) Aynı çalışma alanını birden fazla işverenin paylaşması durumunda, yürütülen işler için diğer işverenlerin yürüttüğü işler de göz önünde bulundurularak ayrı ayrı risk değerlendirmesi gerçekleştirilir. İşverenler, risk değerlendirmesi çalışmalarını, koordinasyon içinde yürütür, birbirlerini ve çalışan temsilcilerini tespit edilen riskler konusunda bilgilendirir.

(2) Birden fazla işyerinin bulunduğu iş merkezleri, iş hanları, sanayi bölgeleri veya siteleri gibi yerlerde, işyerlerinde ayrı ayrı gerçekleştirilen risk değerlendirmesi çalışmalarının koordinasyonu yönetim tarafından yürütülür. Yönetim; bu koordinasyonun yürütümünde, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği yönünden diğer işyerlerini etkileyecek tehlikeler hususunda gerekli tedbirleri almaları için ilgili işverenleri uyarır. Bu uyarılara uymayan işverenleri Bakanlığa bildirir.

MADDE 15 – (1) Bir işyerinde bir veya daha fazla alt işveren bulunması halinde:

a) Her alt işveren yürüttükleri işlerle ilgili olarak, bu Yönetmelik hükümleri uyarınca gerekli risk değerlendirmesi çalışmalarını yapar veya yaptırır.

b) Alt işverenlerin risk değerlendirmesi çalışmaları konusunda asıl işverenin sorumluluk alanları ile ilgili ihtiyaç duydukları bilgi ve belgeler asıl işverence sağlanır.

c) Asıl işveren, alt işverenlerce yürütülen risk değerlendirmesi çalışmalarını denetler ve bu konudaki çalışmaları koordine eder.

(2) Alt işverenler hazırladıkları risk değerlendirmesinin bir nüshasını asıl işverene verir. Asıl işveren; bu risk değerlendirmesi çalışmalarını kendi çalışmasıyla bütünleştirerek, risk kontrol tedbirlerinin uygulanıp uygulanmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.

MADDE 16 – (1) İşyerinde çalışanlar, çalışan temsilcileri ve başka işyerlerinden çalışmak üzere gelen çalışanlar ve bunların işverenleri; işyerinde karşılaşılabilecek sağlık ve güvenlik riskleri ile düzeltici ve önleyici tedbirler hakkında bilgilendirilir.

MADDE 17 – (1) İşverenlere, risk değerlendirmesi ile ilgili yükümlülükleri bakımından yardımcı olmak veya yol göstermek amacıyla risk değerlendirmesi rehberleri hazırlanabilir. Rehberler işyerinde çalışan sayısı ve işyerinin bulunduğu tehlike sınıfı göz önüne alınarak; sektör, meslek veya yapılan işlere özgü olabilir.

(2) Kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, işçi-işveren ve memur sendikaları ile kamu yararına çalışan sivil toplum kuruluşları faaliyet gösterdikleri sektörde rehber çalışmalarında bulunabilir. Bakanlıkça, bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğu yönünden değerlendirilerek onaylanan taslaklar, Bakanlık tarafından sektör, meslek veya yapılan işlere özgü risk değerlendirmesi uygulama rehberleri olarak yayımlanır.

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) 6 ncı madde uyarınca oluşturulacak risk değerlendirmesi ekibinde, mezkûr maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde sayılanların bulundurulma zorunluluğu Kanunun 38 inci maddesinde belirtilen sürelere uygun olarak aranır.

MADDE 18 – (1) Bu Yönetmelik 30/12/2012 tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 19 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.

Resmi Gazete Sayısı: 28512

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği yönünden yapılacak risk değerlendirmesinin usul ve esaslarını düzenlemektir.

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamındaki işyerlerini kapsar.

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 10 uncu ve 30 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,

b) Kabul edilebilir risk seviyesi: Yasal yükümlülüklere ve işyerinin önleme politikasına uygun, kayıp veya yaralanma oluşturmayacak risk seviyesini,

c) Kanun: 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununu,

ç) Önleme: İşyerinde yürütülen işlerin bütün safhalarında iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili riskleri ortadan kaldırmak veya azaltmak için planlanan ve alınan tedbirlerin tümünü,

d) Ramak kala olay: İşyerinde meydana gelen; çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olduğu halde zarara uğratmayan olayı,

e) Risk: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalini,

f) Risk değerlendirmesi: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılması gerekli çalışmaları,

g) Tehlike: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini,

ifade eder.

MADDE 5 – (1) İşveren; çalışma ortamının ve çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlama, sürdürme ve geliştirme amacı ile iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır.

(2) Risk değerlendirmesinin gerçekleştirilmiş olması; işverenin, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

(3) İşveren, risk değerlendirmesi çalışmalarında görevlendirilen kişi veya kişilere risk değerlendirmesi ile ilgili ihtiyaç duydukları her türlü bilgi ve belgeyi temin eder.

MADDE 6 – (1) Risk değerlendirmesi, işverenin oluşturduğu bir ekip tarafından gerçekleştirilir. Risk değerlendirmesi ekibi aşağıdakilerden oluşur.

a) İşveren veya işveren vekili.

b) İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanları ile işyeri hekimleri.

c) İşyerindeki çalışan temsilcileri.

ç) İşyerindeki destek elemanları.

d) İşyerindeki bütün birimleri temsil edecek şekilde belirlenen ve işyerinde yürütülen çalışmalar, mevcut veya muhtemel tehlike kaynakları ile riskler konusunda bilgi sahibi çalışanlar.

(2) İşveren, ihtiyaç duyulduğunda bu ekibe destek olmak üzere işyeri dışındaki kişi ve kuruluşlardan hizmet alabilir.

(3) Risk değerlendirmesi çalışmalarının koordinasyonu işveren veya işveren tarafından ekip içinden görevlendirilen bir kişi tarafından da sağlanabilir.

(4) İşveren, risk değerlendirmesi çalışmalarında görevlendirilen kişi veya kişilerin görevlerini yerine getirmeleri amacıyla araç, gereç, mekân ve zaman gibi gerekli b